Félagsdómur

Frávísunarkrafa stefnda var annars vegar reist á því að sakarefnið heyrði ekki undir Félagsdóm og hins vegar að kröfugerð stefnanda væri ekki dómtæk og fullnægði ekki áskilnaði 25. gr. laga nr. 91/1991. Félagsdómur komst að þeirri niðurstöðu að krafa stefnanda styddist samkvæmt stefnu málsins við þau rök að tilgreind ákvæði kjarasamningsins settu stjórnunarrétti vinnuveitandans skorður og var því litið svo á að sakarefni málsins heyrði undir Félagsdóm samkvæmt 3. tölul. 1. mgr. 26. gr. laga nr. 94/1986. Þá væri unnt að leggja dóm á viðurkenningarkröfu stefnanda, enda teldist hún nægilega skýr að efni til, auk þess sem að kröfugerðin væri sett fram vegna ágreinings um réttarstöðu félagsmanns í stefnanda, en bæði félagsmaðurinn og stefnandi hefðu lögvarða hagsmuni af úrlausn sakarefnisins. Var frávísunarkröfu stefnda því hafnað.

Ágreiningur aðila laut einkum að því hvort skilyrðum í viðauka við gildandi kjarasamninga milli málsaðila hafi verið fullnægt, svo reikna bæri félagsfólki í stefnanda launatöfluauka, er taki gildi 1. september 2025, vegna viðmiðunartímabilsins frá desember 2023 til desember 2024. Félagsdómur komst að þeirri niðurstöðu að kröfur stefnanda ættu sér ekki stoð í kjarasamningi aðila þar sem að ekki væri fullnægt því skilyrði hans fyrir greiðslu launatöfluauka 1. september 2025, að fyrir lægi samþykktur kjarasamningur á viðmiðunartímabilinu desember 2023 til desember 2024. Þá gætu önnur ákvæði kjarasamnings aðila, eða sjónarmið um jafnræði og sanngirni, ekki heldur leitt til þess að fallast bæri viðurkenningarkröfu stefnanda. Var stefndi því sýknaður af viðurkenningarkröfu stefnanda í málinu.

Ágreiningur aðila laut einkum að því hvort skilyrðum í viðauka við gildandi kjarasamninga milli málsaðila hafi verið fullnægt, svo reikna bæri félagsfólki í stefnanda launatöfluauka, er taki gildi 1. september 2025, vegna viðmiðunartímabilsins frá desember 2023 til desember 2024. Félagsdómur komst að þeirri niðurstöðu að kröfur stefnanda ættu sér ekki stoð í kjarasamningi aðila þar sem að ekki væri fullnægt því skilyrði hans fyrir greiðslu launatöfluauka 1. september 2025, að fyrir lægi samþykktur kjarasamningur á viðmiðunartímabilinu desember 2023 til desember 2024. Þá gætu önnur ákvæði kjarasamnings aðila, eða sjónarmið um jafnræði og sanngirni, ekki heldur leitt til þess að fallast bæri viðurkenningarkröfu stefnanda. Var stefndi því sýknaður af viðurkenningarkröfu stefnanda í málinu.

Ágreiningur aðila laut einkum að því hvort skilyrðum í viðauka við gildandi kjarasamninga milli málsaðila hafi verið fullnægt, svo reikna bæri félagsfólki stéttarfélaga í stefnanda launatöfluauka, er taki gildi 1. september 2025, vegna viðmiðunartímabilsins frá desember 2023 til desember 2024. Félagsdómur komst að þeirri niðurstöðu að kröfur stefnanda ættu sér ekki stoð í kjarasamningi aðila þar sem að ekki væri fullnægt því skilyrði hans fyrir greiðslu launatöfluauka 1. september 2025, að fyrir lægi samþykktur kjarasamningur á viðmiðunartímabilinu desember 2023 til desember 2024. Þá gætu önnur ákvæði kjarasamnings aðila, eða sjónarmið um jafnræði og sanngirni, ekki heldur leitt til þess að fallast bæri viðurkenningarkröfu stefnanda. Voru stefndu því sýknuð af viðurkenningarkröfu stefnanda í málinu.

Ágreiningur aðila laut að því hvernig túlka bæri rétt starfsmanna í slökkviliði stefnda samkvæmt kjarasamningi til greiðslu þegar bregðast þarf við fleiri en einu útkalli vegna tilkynninga eða boðana innan fjögurra stunda tímabils. Félagsdómur komst að þeirri niðurstöðu að við túlkun á ákvæði kjarasamningsins verði að horfa til þess að starfsmenn í slökkviliði stefnda fái sérstaklega greitt fyrir að vera í slökkviliði og enn fremur fyrir að sinna æfingum í tengslum við það verkefni. Þegar útkalli sé sinnt fái þeir að auki greiddar fjórar yfirvinnustundir til viðbótar við laun vegna starfa sem þeir sinni þegar útkallið berist. Greiðslan nemi fjórum yfirvinnustundum óháð því hversu langan tíma útkall standi. Þá var litið til þess að samkomulag um sérstaka greiðslu fyrir útkallið væri frávik frá þeirri meginreglu að laun séu einungis greidd fyrir þær vinnustundir sem starfsmaður innir af hendi. Að öllu virtu var stefndi sýknaður af kröfu stefnanda.

Ágreiningur aðila laut því hvernig launahækkanir samkvæmt kjarasamningi þeirra skyldu reiknaðar 1. janúar 2026. ASÍ f.h. VR byggði á því að hækka bæri launataxta 1. janúar 2026 um 0,58%, en það samsvarar þeim kauptaxtaauka sem launa- og forsendunefnd hafði úrskurðað um í mars 2025. Félagsdómur komst að þeirri niðurstöðu að með kjarasamningnum hefðu aðilar samið með skýrum hætti um hvernig launabreytingum skyldi háttað, þar á meðal hvernig laun skyldu hækka 1. janúar 2026 og hvernig hækkun vegna kauptaxtaauka skyldi vera frá og með 1. apríl ár hvert. Ekki væri mælt fyrir um frekari hækkun launa 1. janúar 2026 að teknu tilliti til kauptaxtaaukans. Var SA því sýknað af kröfum ASÍ f.h. VR. Fallist var á gagnkröfu SA og viðurkennt að byrjunarlaun afgreiðslufólks í verslunum, samkvæmt kjarasamningi, væru frá og með 1. janúar 2026, 481.643 krónur á mánuði.